QR3


davBasoa ustiatzea ezinbestekoa zen bizirauteko

Urola haraneko klima egokia da baso eremuak garatzeko. Eremu zabal horiek beharren arabera ustiatzen zituzten orduan.

Zura behar-beharrezkoa, bizitzeko eta lan egiteko

Lehengaia zen. Eraikuntzako elementu gisa erabiltzen zuten, eta tresnak, armak, altzariak egiteko, bai hornigai gisa bai ikatz bihurturik.

XV. mendearen amaiera aldean, zurezko etxeak egin beharrean harrizkoak egiten hasi ziren. Ordura arte, bakar-bakarrik dorretxeak ziren harrizkoak. Etxe-sute ugariek eta zur eskasiak lagundu zuten aldaketa hori gerta zedin.

Zura altzarietarako lehengaia zen, etxeko tresnak egitekoa ..., eta baita negu busti eta hotzari aurre egiteko ezinbesteko erregaia ere.

Hau da, eguneroko erabilerako tresnak egiteko erabiltzen zuten, eta baserri munduko bizimoduan ezinbestekoak ziren nekazaritzako lanabesetarako.

Baso-soiltze egoera zela eta, Koroak interes berezia jarri zuen basoen kontserbazioan

Batez ere XVI. mendetik aurrera, eta baso-soiltzearen eraginez, basoaren ustiapena arautu egin zuten: Koroak obligazioa ezarri zuen zuhaitzak aldatzeko, eta kontzejuak zuhaitz horien hazkundea zaindu eta moztea arautu zuen.

Koroak, interesa baitzuen burdin merkataritzan eta ontzigintzan, pribilegio bidez laguntzen zien zur kontsumitzaile handi ziren bi industriari, hau da, burdinolei eta ontziolei.

Zumarragan, zur kontsumitzaile nagusietako bat ikatza zen. Kontu handiz egiten zuten, eta betekizun asko zituzten gainera horretan aritzen zirenek. 1646ko ordenantza batek galarazi egiten zuen "ikatza norberak nahi moduan egitea".

Errege Armadarako ontzien eraikuntzak zur kantitate handiak behar zituen; horixe izan zen Koroa basoaren kontserbazioaz arduratzeko arrazoi nagusietako bat.

Zumarragan, ia-ia baso eremu osoa udal jabetzakoa zen. Udalak baso zatiak banatzen zituen baserrien artean, erabilera partikularrerako, baldintza batzuk ezarriz horiei betiere.

Basoak frankoak izan zitezkeen (libreak), kontzejuarenak edo herriarenak (Udalarenak), petxapekoak (erregearenak) eta partikularrak (oso gutxi). Sarrera iturri garrantzitsua ziren.

Kontzejuak izendatutako basozainak arduratzen ziren baso erregelamendua bete zedin. Zumarragan, basoak gutxienez hiru hilean behin ikuskatu behar zituzten, eta aurkitutako huts edo kalteak adierazi. Kargua urtero berritzen zuten.

Kontzejuak zenbait sarrera eskuratzen zituen herri basoetatik, zura eta egurra salduta, baina baita gaztaina, ezkurra eta intxaurra errentan ematetik ere.

Animaliak, larrean zebiltzala, arriskua ziren basoaren hazkunderako, izan ere aldaxkak eta hosto berriak jaten dituzte, edo zuhaitzari azala kendu eta ihartzea eragiten dute.

Prebentzio neurri batzuk hartu zituzten basoa zaindu eta mantentzeko eta artzain eta nekazarien interesak ere babesteko. 1457ko urtean larreetarako ordenantza bat eman zuten, eta horren arabera Urola aldeko bailaretan abereak larrean aritu zitezkeen egun argiz, baina goizean irtendako tokira itzuli behar zuten iluntzean.

Inguru honetako sailak malkartsuak izaki, eta zorupea buztintsu eta arbeltsua, nekazaritza sekula ez zen nabarmendu herriko ekonomiako elementuen artean. Hala eta guztiz, zerealak, lekaleak eta arbiak egiten zituzten.

Utzi erantzuna

Zure e-posta helbidea ez da argitaratuko. Beharrezko eremuak * markatuta daude

Ondorengo XHTML etiketa eta atributuak erabil ditzakezu: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>