QR 12

davAndre Mariaren eliza lekuz aldatzea

Herrigunea XV. mendearen amaiera aldean hasi zen sortzen, eta hurrengo mendean zehar hazkunde handi samarra izan zuen. Beraz, biztanleen eliz beharrak asetzeko parrokia bat ere behar zuen. Hala, 1576an hasi ziren eliza berria eraikitzen kalean bertan. Horrenbestez, Erdi Aroan zehar Santa Mariako parrokiak (egungo Antiok) izan zuen protagonismoa ahultzen joan zen, beste tenplu bat izango zen eta aurrerantzean herrian: Jasokundekoaren eliza.

Eliza berria eraiki zen herrigunean

Tenplua eraiki ahal izateko, inguruko orube batzuk erosi behar izan zituzten.
Obrak hasi zituzten hargin-maisuak San Juan Altuna eta Santuru Arizti izan ziren.
Tenpluaren barrualdea areto handi baten antzera proiektatu zuten: hiru nabeek garaiera bera dute. Espazio zabala, eliztar asko eta asko hartu ahal izateko. Horrelako elizei saloi-oinplanoko eliza esaten zaie.

Jende guztia ez zegoen lekuz aldatzearekin ados

Parrokia lekuz aldatzeko proiektuak eztabaida handiak piztu zituen Zumarragako biztanleen artean.
Antiok utzi egin zion parrokia izateari, baina erlijio eginkizunei eutsi zien, ermita gisa aurrerantzean.

Audio mahaia:

1. audioa: Amador Arriaran (Frantziska Legazpiren alarguna) eta Joan Zabalo. Zufiaur eta Barrenkale auzoetako bizilagunak, 1565.

"Zumarragako Andre Mariaren parrokia-eliza mendizerra garai malkartsu batean zegoen, herrigune orotatik eta eliztarretako asko eta asko bizi ziren etxeetatik urrun, eta horrenbestez eliztarrek eta beren senideek ez zuten modurik elizakoak jasotzearren parrokia hartara joateko, batez ere pertsona adinekoek, ahulek, zaharrek eta emakume haurdunek... neguan elur, izotz eta ur handiengatik eta egiten zen lokatzarengatik, eta udan bero handi eta bidearen luze eta zailagatik".

2. audioa: Martin Gartzia Urrutia, Domingo Aizpuru eta Joan Igartza, Soraiz auzoko biztanleen izenean, 1560 (Barrenkaleko bizilagunen kontrako auzia)

"eliza lekuz aldatzea eskatzen zuen alderdiak interes eta grina partikularrak zituen atzean, zeren eta eliza etxe ondoan eduki nahi zuten"

3. audioa: Barbara Leturia eta Maria Saez Barrenetxea, 1571 (martxoa)

"parrokia-eliza hori lekuz aldatzearen eta beste elizarik egitearen kontra"

4. audioa:Diego Ramirez de Fuenteal apezpikua, 1574

"eliza hori lekuz aldatu eta berria eraikiz gero, hobeto gobernatu eta zerbitzatuko litzateke, eta eliztarrak bere parrokiara joango lirateke"

5. audioa: Erabakia: 1576ko urriaren 14a (Iruñeko apezpikutegia).

"Adierazten dut Andre Mariaren Eliza, behera eramana, gaurtik aurrera Zumarragako unibertsitatearen parrokia izango dela, parrokia-eskubideak bertan geratuko direla, elizkizun guztiak bertan egingo direla, eta bertara joango direla, hamarren eta eskubide guztiez, orain arte bestera zihoazen eliztarrak, bai eliz otoitzak egiteko eta elizakoak jasotzeko, bai hileta eta beste guztietarako, lehenago bestean egiten zuten moduan"

Utzi erantzuna

Zure e-posta helbidea ez da argitaratuko. Beharrezko eremuak * markatuta daude

Ondorengo XHTML etiketa eta atributuak erabil ditzakezu: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>